:: مصاحبه با کیش‌مهری‌ها ::

آقای مسعود شباهنگ

آقای مسعود شباهنگ

  • مدرس دوره فتوشاپ حرفه ای ویژه عکاسان
  • بروز رسانی: ۱۳۹۴/۲/۱۰

1.لطفا خودتان را معرفی کنید.
به شیوه قدما: مسعود شباهنگ متولد 1337 در تهران.  
به شیوه جدیدش هم زیاد فرقی نمی‌کنه! فقط جهت اطلاع، کار من با فتوشاپ از نگارش سوم آن شروع شد. فتوشاپ 3. نه cs3 بلکه 3 و از بیست سال قبل. امسال فتوشاپ 25 ساله شد. بیست سال پیش مردم به قیافه فتوشاپ هم می‌خندیدند اما امروز فتوشاپ سلطان مطلق بازار در زمینه طراحی گرافیک بیت‌مپ است. در کنار رشد فتوشاپ و نرم‌افزارهای دیگری که از دوران اول کارشان با آن‌ها همراه بودم،  من هم کار و رشد کردم تا آن جا که سروکارم به تدریس خصوصی و نگارش درباره آن هم کشید. این روزها من یکی از قدیمی‌ترین کاربران فتوشاپ در ایران هستم و البته تنها کسی که درباره نگارش‌های مختلف این نرم‌افزار بی وقفه کتاب نوشته است.

2.جناب آقای شباهنگ، لطفا کمی در مورد تالیفات و کتاب های خود برای ما صحبت کنید!
کتاب‌هایی که من نوشته‌ام چیزهای بسیار مختلفی است. مدت‌ها انتشاراتی داشتم و مدت‌ها هم برای دیگران ترجمه می‌کردم. کمی که ترجمه کردم متوجه شدم که زیاد کار جالبی نیست. نوشته‌های دیگران را سرشار از دیرفهمی و پیچیدگی بیهوده می‌دانم. بیشتر نویسنده‌ها سبک خودشان را دارند و من هم متاسفانه بیشتر این سبک‌ها را نمی‌پسندم. نوشته‌های فنی خارجی و ترجمه‌های فارسی آن‌ها همیشه بسیار خسته‌کننده و غیرقابل درک هستند. 
در زمینه کامپیوتر و نرم‌افزارهای آن، بیشتر کتاب‌ها توسط کسانی نوشته‌ شده‌اند که کارشان خود همان نوشتن است و در کاربرد نرم‌افزار تبحری ندارند. برخی دیگر تبحر دارند اما نویسنده نیستند. از جانب دیگر نوشتن فنی در انگلیسی با نوشتن فارسی فرق می‌کند. فرهنگ نگارشی آن‌ها با ما تفاوت دارد. چیزهایی را بدیهی فرض می‌کنند که برای ما ممکن است اصلا هم بدیهی نباشد. چیزهایی هم برای ما چنان روشن است که وقتی می بینیم آن نویسنده خارجی درباره آن کلی روده‌درازی کرده، اذیت می‌شویم. 
با هدف نوشتن کتاب‌هایی که هم کاربرد کامپیوتر و نرم‌افزار را یاد کاورزان بدهد و هم قابل درک و مطابق با فرهنگ‌شان باشد، کار نگارش را آغاز کردم و ادامه یاقتن کارم نشان داد که در آن موفق بوده‌ام. نکات اصلی که رعایت کردم اینها بودند.
 درباره چیزی نوشتم که حتما آن را بلد بودم و در آن صاحب نظر و حتی استاد محسوب می‌شدم.
 چیزی را ترجمه نکردم، هر چه بود را خودم از ریشه و به زبان فارسی و برای فرهنگ و درک ایرانی نوشتم. همزمان هم شیوه توصیفی و نگارشی خودم را ردیف کردم. من هم سبک خودم را ساختم.
 همراه با نوشتن، مطلب را به شیوه جدیدی که در فارسی اولین بار آزموده می‌شد، طوری صفحه بندی و طراحی کردم که به درک بیشتر و کاملتر مطلب کمک کند. 
من درباره فتوشاپ، کورل دراو، ایندیزاین، مایکروسافت ورد، مایکروسافت اکسل، کتاب‌های منتشر شده دارم.  اما در زمینه تری‌دی‌استودیو مکس، ادوبی فلش، زبان اچ‌تی‌ام‌ال و سی‌اس‌اس 6 و جاوااسکریپت و حتی ویژال بیسیک و سی‌پلاس‌پلاس و چیزهای دیگر هم مطالب بسیاری نوشته‌ام که فرصت و امکان چاپ پیدا نکرده است.


3.به طور کلی ضرورت یادگیری فتوشاپ چیست؟
در دوران پیش از دیجیتال هر کسی که دوربین عکاسی را می‌شناخت و کار با لنزها را بلد بود و مختصری هم با فیلترها و فلاش‌ها کار کرده بود خودش را عکاس می‌دانست. شما عکس را می‌گرفتی و می‌دادی به لابراتوار تا ظاهر شود. و در حالی که اصلا به ظهور و ثبوت و چاپ نمی‌توانستی کاری داشته باشی، محصول نهایی را کار خود تلقی می‌کردی. 
عکاسی دیجیتال لابراتوار را در بیشتر موارد حذف کرد. دیگر ظهور و ثبوت و چاپ به شیوه شیمیایی وجود ندارد. بنابراین عکاس مسئول باقی کارهای خود است و باید به کار ادامه دهد تا محصول نهایی به دست آید. این روزها اگر شما فقط با دوربین عکس بگیرید به شما عکاس نمی‌گویند بلکه می گویند دوربین‌چی، اقای یا خانم فوتو و چیزهایی نظیر این! که به معنی متصدی یا دارنده و یا به کارگیرنده دوبین است. عکاس امروز یعنی کسی که عکسی را که با دوربین دیجیتال گرفته را از آن بیرون می‌کشد و در فتوشاپ روی آن کار می‌کند و محصول نهایی را از آن به دست می‌آورد. بیشتر عکاس‌های قدیم امروزه اگر از فتوشاپ سردرنیاورند، دیگر عکاس نیستند. بنابراین همه کسانی که با دوربین دیجیتال کار می‌کنند، در نیمه راه هستند و همه باید فتوشاپ را بلد باشند تا بتوانند به حاصل کارشان به شیوه‌ای که خود می‌خواهد دست بیابند. پس برای این که عکاس باشید، باید فتوشاپ را هم بلد باشید. به این ترتیب صددرصد لازم است که این نرم‌افزار را یاد بگیرید.

4.تفاوت فتوشاپ گرافیک و فتوشاپ حرفه ای ویژه عکاسان در چیست و چه نیازی به برگزاری یک دوره خاص و منحصر به فرد فقط برای هنرجویان عکاسی وجود دارد؟
فتوشاپ ویژه عکاسان ادامه کار عکس گرفتن است. شما تصویر را از دوربین بیرون می‌کشید و بعد روی آن کار می‌کنید. قطع و اندازه و کمپوزیسون را درست می‌کنید و یا اصلا تغییر می‌دهید. رنگ و ته رنگ و روشنایی و کنتراست آن را مطابق میل خود در می‌آورید. عوامل و اشیا و افراد اضافی را حذف می‌کنید. زمینه را تغییر می‌دهید. به آن حالت می‌دهید، نورپردازی آن را تغییر می‌دهید یا تصحیح می‌کنید. عوامل و سوژه‌های مورد نظر خودتان در تصویر را مورد تاکید قرار می‌هید. چیزهای دیگر را ضعیف یا تار می‌کنید. و خلاصه نظر خود را تا انتها روی کارتان اعمال می‌کنید و حاصل هم کامل و صددرصد مال خودتان است. 
اگر فتوشاپ ندانید، از این موارد معاف نخواهید شد بلکه همه این کارها را باید دیگران برای شما انجام دهند. اعتبار عکس‌تان را از دست می‌‌دهید. تازه ممکن است که خود عکستان را هم از دست بدهید. بخصوص این که اکنون موارد سوء‌استفاده از عکس بسیار بیشتر شده و به راحتی دردسرهای قضایی هم ممکن است پیش بیاید.
فتوشاپ گرافیک، همین تصویر را یا تصویری که خودش می‌سازد یا حتی از بیخ نقاشی می‌کند یا از ترکیب تصاویر دیگر می‌سازد برای چاپ یا وب یا ویدیو مهیا و مناسب می‌کند. به آن نمک و فلفل می‌زند و خلاقیت خودش و نیاز مشتری را هم به آن می‌افزاید و حروف و کلمات و غیره را هم در آن به کار می‌گیرد و حاصل شسته‌رفته‌ای برای منظوری که مشتری یا سفارش دهنده خواسته ایجاد می‌کند. پایه همه این‌ها البته کار با عکس است. همه چیز از اینجا شروع میشه!

5.شما به ویرایش در عکاسی اعتقاد دارید؟ چرا یک عکس پیش از چاپ حتما باید در نرم افزاری همانند فتوشاپ ویرایش گردد؟
قضیه اصلا اعتقادی نیست! ویرایش عکس- درست مثل انرژی هسته‌ای- حق مسلم هر عکاس و بر او واجب است. و اصلا وظیفه محسوب میشه‌. کسانی که می‌گویند نباید عکس را ویرایش کرد فقط به این دلیل این حرف را می‌زنند که این کار را بلد نیستند و نمی‌دانند که چقدر بیشتر دستشان باز خواهد شد و از این طریق چقدر خلاقیت‌شان را بیشتر می‌توانند نمایان سازند و چقدر راحت‌تر خواهند بود. برخی از عکاس‌های قدیمی‌تر و سن‌وسال‌دارتر هستند که چون به‌اشتباه گمان می‌کنند که هیچوقت نخواهند توانست فتوشاپ را یاد بگیرند سعی دارند دیگران را هم از این کار منصرف کنند تا مزیت‌های قبلی‌شان را برای خودشان حفظ کنند. اما سد راه پیشرفت نمی‌توانند بشوند. و بزودی خواهند فهمید که دیگران به شکل دوربین‌چی بهشان نگاه می‌کنند و کسی در زمینه عکاسی جدی‌شان نخواهد گرفت. امروزه دیگر در بین عکاسان راست‌راستکی کسی را نمی‌توانید پیدا کنید که فتوشاپ را بلد نباشد. 

6.دوره فتوشاپ حرفه ای ویژه عکاسان چه مزیتی برای هنرجویان عکاسی خواهد داشت؟
هنرجویان عکاسی اگر فتوشاپ بلد نباشند، دوربین‌چی خواهند بود و بس. عکس امروزه از کارگاه شیمیایی بیرون نمی‌آید بلکه از توی کامپیوتر بیرون می‌آید و هرگز هم زمان به عقب بر نمی‌گردد. فتوشاپ نیمه بزرگتر عکاسی است زیرا که دیگر عکس فقط به شکل تصویر کاغذی عرضه نمی‌شود بلکه می‌تواند به شکل ویدیو و در قالب وب و اینترنت و روی صفحه تلویزیون هم منتشر شود این موارد در قدیم وجود نداشت و بنابراین عکاس قدیمی اگر فتوشاپ بلد نبود چیزی را از دست نمی‌داد اما عکاس این روزگار اگر فتوشاپ بلد نباشد، حاصل کارش را کسی اصلا تحویل نخواهد گرفت. عکاس آماتور امروزه یعنی کسی که یک دوربین دارد یا با موبایلش عکس می‌گیرد و تصویر را هم همان‌جوری برای همه نشان می‌دهد. این جور کاربرها هم معمولا عکس‌های خوبی نمی‌گیرند. اما اگر فتوشاپ را به خوبی بشناسید، حتی با یک عکس بد هم می‌توانید به نتایج قابل قبول برسید. این وسط آن چه وارد کار می‌شود خلاقیت است و خلاقیت هم فقط حس و حال و نبوغ نیست. بلکه شناختن وسایل و شیوه‌ها و روش‌ها و تکنیک‌هاست که به کمک فتوشاپ متبلور می‌شود. 

7.شما به عنوان یکی از برترین مولفین کتاب های گرافیکی، چه توصیه ها و پیشنهاد هایی برای علاقه مندان به این رشته دارید؟
یکی از برترین؟ نه! ...برترین! کلا مگر کس دیگری هم دیار ما اینقدر بیکار بوده یا به خودش زحمت داده که کتاب گرافیکی درستی تالیف کند که من یکی از برترین‌هایش باشم؟ آن قدر که می‌دانم همه کتاب‌های گرافیک کامپیوتری فعلی در ایران، ترجمه است. آن هم ترجمه بد! توسط کس یا کسانی که دانستن تقریبا پانصد کلمه انگلیسی را برای ترجمه کردن کافی می‌دانند و عکاس و گرافیست هم نیستند. کسی- به جز من- در این زمینه‌ها تالیفی نکرده است.  بنابراین بدون تعارف بهترین کتاب‌های گرافیکی را من مرتکب شده‌ام و بس! امیدوارم در آینده یکی پیدا بشود و رکورد مرا بزند ولی تا آن موقع در این حوزه، کارم بی‌نظیر است. 
و اما توصیه‌ام این است که به حرف پیروپاتال‌های عکاسی به هیچ وجه گوش ندهند که دوربین یعنی همان دوربین‌های عهد دایناسورها و عکاسی یعنی فشار دادن تکمه عکاسی دوربین و بعد در خانه نشستن که یکی عکس را بیاره دم در تحویل بده. توصیه می‌کنم که فتوشاپ را یاد بگیرید و در این زمینه هرگز فکر نکنید که به ته کار می‌رسید. من خودم هر روز دارم چیزهای جدیدتر یاد می‌گیرم و فکر می کنم که به آخرش هم نرسم. در زمینه عکاسی دیجیتال کار از سرعت گذشته و به شتاب رسیده است. هر لحظه‌ای که پایتان را روی هم بیندازید و بگویید: «آخیش، دیگه رسیدم» یک نفر با سرعت نور از بغل گوشتان می‌گذرد و در افق غیب می‌شود و شما می‌شوید نفر دوم. در این دوران، آموزش باید مستمر و پیاپی باشد. هیچ کجا هم مقصد نهایی محسوب نمی‌شود. 

8.شما به عنوان یکی از اساتید مجتمع آموزشی کیش مهر برای هرچه بهتر یاد گرفتن فتوشاپ چه توصیه هایی به هنرجویان دارید؟
عکاسی را جدی بگیرید. دوربین خوب به دست بیاورید و آن را در بغل بگیرید و آن قدر با آن کار کنید تا توی دستتان نرم – و شاید هم له – بشود. آنقدر با فتوشاپ ور بروید که توی آن مثل ماهی در آب رها باشید و هر ایده‌ای را بتوانید پیاده کنید. خوبی این رشته آن است که کارکردن در آن کیف و لذت و ارضای شخصی هم دارد. نتیجه کار را فورا می‌بینید.  اطلاعاتتان را هر روز ارتقا بدهید و بدانید که نتیجه‌اش را فورا درخواهید یافت. 

9.هنرجویان کیش مهر پس از اتمام این دوره چه توانایی هایی را کسب خواهند نمود؟
بعد از اتمام این دوره، چهارچوب منطقی و مستحکم دانشی را که برای این کار لازم است، کسب خواهند کرد. این چهارچوب اگر خوب ساخته شود می‌تواند پایه مناسبی باشد برای آموزش‌های بعدی که خودشان یا پیشرفتگان دیگر یادشان خواهند داد. و این درست مثل آموزش نظامی خواهد بود برای کسی که اصلا نمی‌داند تفنگ چیست. بعد از آموزش نظامی، آدم خودش را پیدا می‌کند می فهمد اسلحه چیست و میدان کجاست و چگونه باید جلو رفت و عقب آمد. این که همان آدم تبدیل به کلاه‌سبز یا سرباز زبده یا فرمانده جنگی شود،  بعدها به تناسب کارهایی که انجام خواهد داد پیش خواهد آمد اما حتی آن موقع هم خواهد دانست و تصدیق خواهد کرد که همان تمرین‌ها و آموزش‌های درست اولیه بود که او را در این مسیر به پیش راند و به جایگاه فعلی رساند. آموزش خوب سرعت پیشرفت را تضمین خواهد کرد. اگر کسی بخواهد تجربه بیست سال کار مرا در فتوشاپ در ضمن دو ماه به شکل منطقی و درست به دست بیاورد باید زحمت بکشد. اما این زحمت قطعا و حتما به نتیجه می‌رسد. 

10. بهترین روش یادگیری فتوشاپ بخصوص برای هنرجویان عکاسی را چه می دانید؟
اول آموزش صحیح، هیچ چیز جای شروع درست را نمی‌گیرد. آموزش صحیح آدم را جلو می‌اندازد و بعد تمرین و تمرین و تمرین. کار و کار و کار و بعد اضافه کردن تجربیات و آموزش‌های جدید به کارهای بعدی و باز به همین طریق ادامه دادن. فکر تمام شدن و به آخر رسیدن را هم همه باید از سر به در کنیم. دنیا این شکلی است.

11. توصیه آخر؟
نترسید! در اقدام کردن هیچ خطری نیست. هیچ ریسکی نخواهید کرد.  اگر حرکت نکنیم، به زودی فسیل خواهیم شد. مغز و بدن و ذهن و احساس و اندیشه همیشه باید بتازد تا تازه بماند. بعد از مرگ همه‌مان وقت کافی برای درازکشیدن خواهیم داشت تا خود قیامت. اما حالا که زنده هستیم باید اثر یک موجود زنده را داشته باشیم و موجود زنده در روزگار ما راه نمی‌رود بلکه می‌دود.

۱۳۹۴/۲/۱۰ » نویسنده: واحد آموزشی موسسه کیش مهر

سوالي داريد؟!

اگر سوالي داريد، ابتدا به صفحه سوالات متداول مراجعه نماييد و در صورتي که جوابتان را پيدا نکرديد همينجا بپرسيد. ما در اسرع وقت در همين محل پاسخ شما را خواهيم داد!

captcha